پرسش‌های متداول

1- بانک مرکزی

 

1-1- اهداف و مسئولیت­های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران چیست؟
1-2- وظایف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران چیست؟
1-3- آیا سرمایه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران متعلق به دولت است؟
1-4- رئیس کل و اعضای هیات عامل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران چگونه تعیین و منصوب می­شوند؟
1-5- چرا هر کشوری به بانک مرکزی نیاز دارد؟
1-6- آیا می­توان حسابی در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران افتتاح کرد و یا تسهیلاتی اخذ نمود؟
1-7- آیا بانک مرکزی در شهرستان­ها یا مراکز استان­ها و یا خارج از کشور شعبه یا دفتر نمایندگی دارد؟
1-8- آیا می­توان شکایت از بانک­های دیگر را نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد؟ چگونه؟
1-9- آیا می­توان به کتابخانه بانک مرکزی مراجعه کرد؟
1-10- ساعات کار بانک مرکزی چیست؟
1-11- چگونه می­توان در بانک مرکزی استخدام شد؟

2- اسکناس و مسکوک

2-1- نحوه تعویض اسکناس­های کهنه یا پاره چگونه است؟
2-2- نحوه تعویض اسکناس های ناقص چگونه است؟
2-3- چگونه می­توان سکه طلای بانکی خریداری کرد؟
2-4- آیا بانک مرکزی آلبوم سکه و اسکناس می­فروشد؟
2-5- چگونه می­توان به اطلاعاتی در خصوص ویژگی­های امنیتی اسکناس­ها دسترسی پیدا کرد؟ ‌به عبارت دیگر چگونه می­توان از تقلبی بودن یک اسکناس آگاه شد؟
2-6- چگونه می­توان از مجاز بودن یک صرّافی مطمئن شد؟
2-7- اسکناس و مسکوک توسط چه واحدی طراحی، چاپ یا ضرب می­شود؟

3- خزانه جواهرات ملی

3-1- خزانه جواهرات ملی چیست؟
3-2- آیا می­توان از خزانه جواهرات ملی بازدید کرد؟ چگونه؟
3-3- معرفی اشیاء در خزانه جواهرات ملی چگونه است؟
3-4- آیا خزانه جواهرات مترجم دارد؟ به چه زبان­هایی؟
3-5- آیا می­توان به صورت گروهی مثلا در قالب گروه­های دانش­آموزی، دانشجویی، گردشگری و غیره از خزانه جواهرات ملی بازدید کرد؟
3-6- آیا می­توان از اشیاء خزانه جواهرات ملی تصویربرداری کرد؟

4- ورود و خروج ارز

4-1- ورود و خروج ارز توسط هر مسافر به صورت اسکناس تا چه میزان مجاز است؟
4-2- ورود ارز به صورت اسکناس برای بیش از سقف تعیین شده چگونه است؟
4-3- خروج ارز به صورت اسکناس برای بیش از سقف تعیین شده چگونه است؟
4-4- ورود و خروج ریال توسط هر مسافر تا چه میزان مجاز است؟
4-5- چگونه می­توان از سایر مقررات ارزی ابلاغی مطلع شد؟

5- نشریات بانک مرکزی

5-1- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دارای چه نشریاتی می­باشد؟
5-2- چگونه می­توان نشریات بانک مرکزی را تهیه نمود؟
5-3- آیا نشریات بانک مرکزی مشترک هم می­پذیرد؟

6- تماس با بانک مرکزی

6-1- در صورت نیاز به تماس با بخش خاصی از بانک مرکزی چه کار باید کرد؟

7- وب سایت بانک مرکزی

7-1- فایل­هایPDF را چگونه می­توان دید؟
7-2- چگونه فایل­های Excel را می­توان دید؟
7-3- چگونه اندازه فونت را می­توان افزایش داد؟
7-4- چگونه صفحات را می­توان چاپ کرد؟
7-5- چگونه می­توان در وب سایت بانک مرکزی جستجو کرد؟
7-6- آیا استفاده از اطلاعات ( متن، فایل، تصویر و ...) وب سایت بانک مرکزی مجاز می­باشد؟

8-قانون جدید چک

8-1- طبق اطلاع‌رسانی قرار بر ثبت چک ها در سامانه صیاد است. این سامانه چیست و در کجا در دسترس است؟‌
8-2- از چه زمانی ثبت چک‌ها در صیاد اجباری می‌شود؟
8-3- چک‌های جدید چه ویژگی‌هایی دارند؟ 
8-4- اگر بانک عامل اپلیکشین یا نرم‌افزار نداشته باشد، مشتریانی که دارای چک جدید صیاد هستند چگونه می‌توانند چک خود را در سامانه صیاد ثبت کنند؟
8-5- در استفاده از چک‌های جدید برای افرادی که به هر دلیل نمی‌توانند به اینترنت دسترسی داشته باشند، راهکاری در نظر گرفته شده است؟
8-6- چگونه باید اطلاعات چک را ثبت کرد؟
8-7- چگونه باید اطلاعات چک را تایید کرد؟
8-8- پشت نویسی چک برای انتقال به چه روالی انجام می شود؟ 
8-9- چگونه می‌توان چک را از طریق سامانه صیاد انتقال داد؟ 
8-10- آیا چک‌های قدیمی می‌توانند در وجه حامل صادر شوند؟ 
8-11- ممنوعیت صدور چک در وجه حامل شامل کدام چک‌هاست؟
8-12- آیا با ابلاغ قانون جدید صدور چک هنوز هم صدور چک برای ضمانت امکان‌پذیر است؟ 
8-13- اگر چک‌های صیاد طرح جدید در سامانه صیاد ثبت نشود چه اتفاقی می‌افتد؟
8-14- وظیفه ثبت چک در سامانه صیاد با چه شخصی است؟  
8-15- اگر مندرجات برگه چک با اطلاعات سامانه صیاد مغایر باشد تکلیف چیست؟
8-16- کسانی که دریافت کننده چک هستند از کجا بدانند صادرکننده در سامانه صیاد، صدور آن را ثبت کرده است؟ 
8-17- محرومیت‌های دارندگان چک برگشتی در قانون جدید شامل چه مواردی می‌شود؟
8-18- افراد هیئت مدیره یک شرکت که دارای چک برگشتی مربوط به شرکت هستند آیا در چک شخصی خود نیز به مشکل بر می‌خورند؟
8-19- آیا کسانی که بدهی به بانک دارند طبق قانون جدید چک می توانند دسته چک بگیرند؟ 
8-20- ثبت اطلاعات چک چه مزایایی دارد؟
8-21- با ثبت اطلاعات، وجود چک فیزیکی ضروری هست یا خیر؟
8-22- سامانه صیاد غیر از ثبت، تایید و انتقال چک، چه خدماتی را در اختیار مشتریان بانکی می‌گذارد؟
8-23- در قانون جدید اگر حساب صادرکننده چک، کسری داشته باشد چه کار باید کرد؟
8-24- اقدام قضایی برای چک برگشتی در قانون جدید چگونه انجام می‌شود؟
8-25- نحوه ثبت و تایید چک برای اتباع بیگانه به چه صورت است؟
8-26- ثبت و تایید چک برای مشتریان حقوقی از چه طریق ممکن است؟
8-27- ثبت صدور چک در حساب جاری مشترک حقیقی به چه صورت است؟
8-28- زمانی که چکی صادر و در سامانه صیاد ثبت شده باشد و تا زمان سررسید، معامله فسخ شود تکلیف چیست؟
8-29- در صورت برگشت خوردن یک برگ چک، آیا امکان ثبت سایر برگ‌های آن دسته چک در سامانه صیاد وجود دارد؟
8-30- انتقال در سامانه صیاد برای چک‌های جدید تا چه تعداد امکان پذیر است؟
8-31- اگر افراد میانی (ذینفعان چک) مشخصات چک را در سامانه، ثبت و تایید نکنند وضعیت چک چگونه می شود؟ آیا روشی برای کنترل ثبت حتمی برای انتقال چک وجود دارد؟
8-32- اگر چک ذینفعان متعدد داشته باشد و یکی از ذینفعان اطلاعات چک را در سامانه تایید کرده باشد آیا ذینفع دیگر می تواند نسبت به وصول چک اقدام کند؟
8-33- در صورتی که ذینفع به اشتباه به جای تایید، رد آن را ثبت کند آیا امکان اصلاح وجود دارد؟
8-34- امکان اصلاح/ ویرایش اطلاعات توسط صادرکننده چک قبل از تایید/ عدم تایید ذینفع وجود دارد؟
8-35- روش و مقررات چک های صیادی در رابطه با چک هایی که بانک ها به عنوان ضمانت از مشتریان دریافت می کنند، به چه صورت است؟
8-36- در صورت انتقال چک در سامانه صیاد، آیا نیازی به تغییر مشخصات در برگه چک نیز وجود دارد؟
8-37- اگر مشتری تامین وجه چک صادره اش را از تمام حسابها در بانک خود تایید نکرده باشد، آیا بانک مجاز به برداشت وجه چک از سایر حساب هاست؟ 
8-38- چاپ کد رهگیری بر روی گواهی عدم پرداخت از چه زمانی اجباری است؟
8-39- با توجه به صدور گواهی عدم پرداخت به علت مغایرت اطلاعات برگه چک با سامانه صیاد، آیا این موضوع به عنوان سوء سابقه برای صادرکننده چک لحاظ می شود؟
8-40- اگر چکی صبح برگشت خورده و ظهر همان روز پاس شود رفع سواثر به چه صورت است؟ 
8-41- در صورت مخدوش بودن برگه چک تکلیف چیست؟
8-42- اثر سوء چک برگشتی موکل که وکیل آن را امضا کرده است در حساب های شخصی وکیل هم تسری می یابد؟
8-43- آیا انتقال دهنده چک نیز مانند صادرکننده چک در صورت برگشت چک مسئولیت دارد؟
8-44- برداشت نقدی با چک توسط دارنده حساب به چه صورت خواهد بود؟
8-45- اگر وکیل یا نماینده حقوقی دارای چک برگشتی باشد آیا می‌تواند به وکالت از شخص دیگر که فاقد چک برگشتی است اقدام به افتتاح حساب کند؟ 
8-46- انسداد چک توسط چه کسانی قابل انجام است؟ آیا انتقال دهندگان چک می توانند درخواست مسدودسازی چک را کنند؟
8-47- زمانی که حساب صادرکننده چک برگشتی در یک بانک مسدود شود رفع مسدودی چگونه انجام می‌شود؟
8-48- آیا شخص دیگری غیر از ذینفع که مشخصات او در برگه چک ثبت شده می تواند چک را نقد کند؟ مثلا کسی که چک به نام وی منتقل شده است؟
8-49- رعایت برگشت ۸۰ درصد برگه های چک به بانک برای دریافت دسته چک جدید شامل سازمان ها و مشتریان اعتباری که مصرف بالایی دارند نیز می شود؟
8-50- آیا ثبت ۸۰ درصد چک ها در سامانه صیاد کفایت می کند یا ۸۰ درصد برگه چک ها باید به بانک بازگشته باشد؟


1- بانک مرکزی

1-1- اهداف و مسئولیت­های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران چیست؟

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مسئول تنظیم و اجرای سیاست پولی و اعتباری، براساس سیاست کلی اقتصادی کشور، می­باشد. هدف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز حفظ ارزش پول، موازنه پرداخت­ها، تسهیل مبادلات بازرگانی و کمک به رشد اقتصادی کشور است. جهت مشاهده اطلاعات بیشتر، به صفحه بانک مرکزی مراجعه کنید.

1-2- وظایف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران چیست؟

طبق قانون پولی و بانکی مهم­ترین وظیفه بانک مرکزی حفظ ارزش پول داخلی یا کنترل تورم است. به طور کلی، اصلی­ترین وظایف بانک مرکزی عبارتند از نشر اسکناس، بانکداری دولت، بانکداری بانک­ها، مدیریت ذخایر خارجی کشور واعمال سیاست پولی. جهت اطلاعات بیشتر به صفحه تاریخچه و وظایف مراجعه نمایید.

1-3- آیا سرمایه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران متعلق به دولت است؟

بله

1-4- رئیس کل و اعضای هیات عامل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران چگونه تعیین و منصوب می شوند؟

رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد رئیس جمهور و بعد از تایید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، با حکم رئیس جمهور منصوب می­شود. قائم مقام ریاست کل و دبیرکل به پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی ایران و پس از تایید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با حکم رئیس جمهور منصوب می­شوند و معاونین بانک از طرف رئیس کل منصوب می­گردند.

1-5- چرا هر کشوری به بانک مرکزی نیاز دارد؟

زیرا بانک مرکزی با اجرای سیاست پولی و اعتباری، ‌شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم می­کند و در اجرای برنامه­های مختلف اعم از برنامه­های تثبیت و توسعه اقتصادی، پیشتیبان دولت می­باشد.

1-6- آیا می­توان حسابی در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران افتتاح کرد و یا تسهیلاتی اخذ نمود؟

خیر، زیرا بانک مرکزی بانکدار دولت و مرجع سیاستگذار پولی و اقتصادی کشور است و به اشخاص خصوصی و غیردولتی خدمات بانکی ارائه نمی­کند.

1-7- آیا بانک مرکزی در شهرستان­ها یا مراکز استان­ها و یا خارج از کشور شعبه یا دفتر نمایندگی دارد؟

در شرایط کنونی خیر، ولی در قانون پولی و بانکی کشور (مصوب 18 تیر 1351) این اختیار به بانک مرکزی داده شده است که در هر محل لازم بداند شعبه تاسیس نماید و یا به هریک از بانک­های کشور نمایندگی بدهد.

1-8- آیا می­توان شکایت از بانک­های دیگر را نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد؟ چگونه؟

بله، با نامه به اداره نظارت بر بانکها، ثبت در سامانه پاسخگویی به شکایات و ارتباط مردمی یا از طریق تلفن نظرسنجی روابط عمومی به شماره 29954855.

1-9- آیا می­توان به کتابخانه بانک مرکزی مراجعه کرد؟

بله. استفاده از کتابخانه بانک مرکزی با هماهنگی برای عموم علاقمندان آزاد است.

1-10- ساعات کار بانک مرکزی چیست؟

ساعات کار رسمی بانک مرکزی برای کارکنان همه روزه به جز ایام تعطیل از ساعت 8 صبح الی 16 و برای مراجعه کنندگان همه روزه به جز ایام تعطیل از ساعت 8:30 الی 15:30 می­باشد.

1-11- چگونه می­‌توان در بانک مرکزی استخدام شد؟

با آزمون ورودی که زمان آن از طریق جراید کثیرالانتشار و وب سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به اطلاع عموم می­رسد.
 

2- اسکناس و مسکوک

2-1- نحوه تعویض اسکناس­‌های کهنه یا پاره چگونه است؟

تمامی شعب بانک ها در تهران و سایر شهرستان ها موظف به تعویض اسکناس ها و ایران چک های فرسوده می باشند، علاوه براین  باجه ای نیز به همین منظور در ساختمان فردوسی بانک مرکزی در تهران اختصاص یافته است.

2-2- نحوه تعویض اسکناس های ناقص چگونه است؟

در سراسر کشور شعب منتخب بانک ملی بر اساس دستورالعمل صادره در این خصوص وظیفه ارزیابی اسکناس و ایران چک های ناقص و پرداخت معادل ریالی را به عهده دارند. علاوه بر این باجه ای نیز به همین منظور در ساختمان فردوسی بانک مرکزی اختصاص یافته است.

2-3- چگونه می­توان سکه طلای بانکی خریداری کرد؟

 از طریق صرافی‌هایی که مجوز رسمی از بانک مرکزی دارند.

2-4- آیا بانک مرکزی آلبوم سکه و اسکناس می­فروشد؟

اداره نشر اسکناس و خزانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، آلبوم اسکناس‌های رایج کشور را به متقاضيان عرضه مي‌نمايد.

2-5- چگونه می­توان به اطلاعاتی در خصوص ویژگی­های امنیتی اسکناس­ها دسترسی پیدا کرد؟ ‌به عبارت دیگر چگونه می­توان از تقلبی بودن یک اسکناس آگاه شد؟

با مراجعه به صفحه مشخصات امنیتی اسکناس‌ها در پايگاه اطلاع‌رساني بانک مرکزی مي‌توان آگاهي لازم در ارتباط با مشخصات امنيتي اسکناس‌ها را کسب نمود.

2-6- چگونه می­توان از مجاز بودن یک صرّافی مطمئن شد؟

با مراجعه به صفحه بانک ها و موسسات اعتباری مجاز در وب سایت بانک مرکزی.

2-7- اسکناس و مسکوک توسط چه واحدی طراحی، چاپ یا ضرب می­شود؟

توسط سازمان تولید اسکناس و مسکوک بانک مرکزی پس از اخذ مجوز از مقامات ذیربط.
 

3- خزانه جواهرات ملی

3-1- خزانه جواهرات ملی چیست؟

مجموعه ای بی نظیر از گرانبهاترین جواهرات ملی است که طی قرون و اعصار مختلف فراهم آمده و گویای بخشی از تاریخ پرفراز ونشیب ملت ایران است . این مجموعه نمایانگر ذوق و سلیقه صنعتگران و هنرمندان ایرانی است که از سال 1339 و با تاسیس بانک مرکزی ایران، این مجموعه به بانک مرکزی سپرده شده و اکنون نیز در صیانت این بانک می­باشد.

3-2- آیا می­توان از خزانه جواهرات ملی بازدید کرد؟ چگونه؟

بله با تهیه بلیط در همان مکان شنبه تا چهارشنبه ساعت 14 الی 17 بازدید برای عموم آزاد است (به استثنا افراد زیر 12 سال). مکان خزانه جواهرات ملی در شهر تهران خیابان فردوسی، نرسیده به چهارراه استانبول قرار دارد.

3-3- معرفی اشیاء در خزانه جواهرات ملی چگونه است؟

اشیاء خزانه جواهرات توسط راهنما و یا کتابچه مصور خزانه به بازدیدکنندگان معرفی می­شود.

3-4- آیا خزانه جواهرات مترجم دارد؟ به چه زبان­هایی؟

بله، علاوه بر راهنمای فارسی زبان، مترجمانی به زبان­های انگلیسی، فرانسه و روسی در خزانه حضور دارند. کتابچه مصور راهنما نیز به زبان های فارسی، انگلیسی، آلمانی، فرانسه، ژاپنی و عربی قابل خرید می­باشد.

3-5- آیا می­توان به صورت گروهی مثلا در قالب گروه­های دانش­آموزی، دانشجویی، گردشگری و غیره از خزانه جواهرات ملی بازدید کرد؟

بله با هماهنگی قبلی (البته افراد زیر 12 سال اجازه ورود ندارند).

3-6- آیا می­توان از اشیاء خزانه جواهرات ملی تصویربرداری کرد؟

خیر، لیکن علاقه­مندان می­توانند علاوه بر خرید کتابچه­های مصور و مجموعه کارت پستال­های موجود در خزانه، تصاویر برخی از اشیاء خزانه را از طریق صفحه خزانه جواهرات ملی در وب سایت بانک مرکزی ملاحظه نمایند.
 

4- ورود و خروج ارز

4-1- ورود و خروج ارز توسط هر مسافر به صورت اسکناس تا چه میزان مجاز است؟

ورود ارز توسط هر مسافر تا سقف ده هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها و خروج ارز توسط هر مسافر تا سقف پنج هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها از مرزهای هوایی، تا سقف دو هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها از طریق مرزهای زمینی، ریلی و دریایی مجاز است.

4-2- ورود ارز به صورت اسکناس برای بیش از سقف تعیین شده چگونه است؟

براي ورود ارز‏/ اسناد بانکی و اوراق بهادار بی‌نام مجموعاً به مبلغ بيش از سقف تعيين شده، مسافر مي‌بايست در مبادي ورودي نسبت به اظهار ارز‏/ اسناد بانکی و اوراق بهادار بی‌نام همراه خود (به صورت کتبی یا شفاهی) به گمرک جمهوری اسلامی ایران اقدام و اطلاعات موردنیاز را به‌ صورت سیستمی از طریق درگاه گمرک ج.ا.ا  ثبت نماید. ضمناً مسافر می‌تواند قبل از ورود به کشور از طریق درگاه مزبور، ارز‏/ اسناد بانکی و اوراق بهادار بی‌نام همراه خود را به‌صورت سیستمی اظهار نماید.

4-3- خروج ارز به صورت اسکناس برای بیش از سقف تعیین شده چگونه است؟

خروج ارز‏/ اسناد بانکی و اوراق بهادار بینام مجموعاً مازاد بر مبلغ پنج هزار یورو يا معادل آن به ساير ارزها از مرز هوایی و مازاد بر دو هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها از مرزهای زمینی، ریلی و دریایی به ازاء هر مسافر به خارج از کشور، منوط به اظهار آن در زمان ورود به کشور و مشروط به ارایه رسید چاپی حاوی کد رهگیری صادره از سوی بانک ملی ایران و تا سقف مبلغ مندرج در رسید مزبور در مبادی خروجی به گمرک ج.ا.ا خواهد بود.

4-4- ورود و خروج ریال توسط هر مسافر تا چه میزان مجاز است؟

ميزان ورود و خروج ريال توسط هر مسافر حداکثرتا مبلغ 5.000.000 (پنج ميليون) ريال مجاز است.

4-5- چگونه می­توان از سایر مقررات ارزی ابلاغی مطلع شد؟

  از طریق مراجعه به صفحه "مقررات ارزی " در وب سایت بانک مرکزی

 

5- نشریات بانک مرکزی

5-1- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دارای چه نشریاتی می­باشد؟

خلاصه تحولات اقتصادی کشور، گزارش اقتصادی و ترازنامه، مجله بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نماگرهای اقتصادی، گزیده آمارهای اقتصادی به زبان­های فارسی و انگلیسی، حسابهای ملی ایران، حسابهای ملی ایران براساس استانداردهای بین ­المللی SNA، جدول داده و ستاده اقتصاد ایران، مجله تازه­های اقتصاد، پیام بانک، مجله علمی و تخصصی روند و جدول جریان وجوه.

5-2- چگونه می­توان نشریات بانک مرکزی را تهیه نمود؟

از سه طریق:

1- رجوع به صفحه انتشارات وب سایت
2- از طریق مراجعه به کتابخانه بانک مرکزی
3- از طریق مراجعه مستقیم به ادارات تولید کننده فرآورده­ های انتشاراتی

5-3- آیا نشریات بانک مرکزی مشترک هم می­پذیرد؟

بله، از طریق مکاتبه رسمی با بخش مربوط.
 

6- تماس با بانک مرکزی

6-1- در صورت نیاز به تماس با بخش خاصی از بانک مرکزی چه کار باید کرد؟

با رجوع به صفحه تماس با ما در وب سایت بانک مرکزی اطلاعات لازم شامل نشانی پستی، تلگرافی، تلکس، سوییفت و پست الکترونیکی، قابل دسترس می‌­باشد.
 

7- وب سایت بانک مرکزی

7-1- فایل­هایPDF را چگونه می­توان دید؟

هر یک از فایل های PDF موجود در سایت را می­توان به رایانه شخصی منتقل کرد. جهت نمایش و یا چاپ فایل­های PDF بهتر است از آخرین نسخه Acrobat Reader استفاده نمود. زیرا در صورت استفاده از نسخه­های قبلی این برنامه ممکن است تمام یا قسمتی از بخش­های فایل نمایش داده نشود. نسخه­های جدیدتر، پشتیبانی بهتری از زبان­های غیرانگلیسی ارائه می­دهد. آخرین نسخه از برنامه Acrobat Reader را می­توان به رایگان از سایت Adobe Acrobat Reader تهیه نمود.

7-2- چگونه فایل­های Excel را می­توان دید؟

هر یک از فایل­های صفحه گسترده Excel موجود در سایت را می­توان به رایانه شخصی منتقل کرد. تمامی این فایل­ها با استفاده از نسخه 2000 یا نسخه­های بعدی برنامه Microsoft Excel ایجاد شده­اند. برای نمایش و یا چاپ فایل­های ٍExcel باید نسخه مناسبی از برنامه Microsoft Excel روی رایانه نصب شود.

7-3- چگونه اندازه فونت را می­توان افزایش داد؟

از منوی View گزینه Text Size را می­توان انتخاب کرده و سپس روی اندازه فونت مناسب (بزرگ­تر = Larger و کوچک­تر = Smaller) کلیک کرد.

7-4- چگونه صفحات را می­توان چاپ کرد؟

در بالای صفحه مورد نظر سمت چپ و در کنار علامت چاپگر می­توان روی گزینه " چاپ " کلیک کرده و در پنجره­ای که باز می­شود چاپگر مورد نظر قابل انتخاب است.

7-5- چگونه می­توان در وب سایت بانک مرکزی جستجو کرد؟

برای جستجو، در بالای صفحه واژه یا واژه­های مورد نظر را می­توان وارد کرده و سپس گزینه " جستجو " را کلیک کرد.

7-6- آیا استفاده از اطلاعات ( متن، فایل، تصویر و ...) وب سایت بانک مرکزی مجاز می­باشد؟

به منظور استفاده شخصی و غیرتجاری می توان مطالب موجود در سایت را چاپ کرد. برای اطلاع کامل از شرایط استفاده به صفحه موارد قانونی رجوع شود.
 

8-قانون جدید صدور چک

8-1- طبق اطلاع رسانی قرار بر ثبت چک ها در سامانه صیاد است این سامانه چیست و در کجا در دسترس است؟

صیاد، سامانه یکپارچه‌ در بانک مرکزی است و براساس قانون جدید چک، چک‌ها در این سامانه ثبت، تایید و منتقل می شوند.
در حال حاضر ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد شامل برنامک های موبایلی حوزه پرداخت است که آماده ارائه خدمات ثبت، تایید و انتقال چک به صورت اختیاری هستند و فهرست آنها در سایت شاپرک منتشر می‌شود. اینترنت بانک و همراه بانک بانک ها و موسسات اعتباری نیز به زودی امکان دسترسی به سامانه صیاد را فراهم می‌کنند. شعب بانک ها هم این خدمت را برای کسایی که دسترسی به اینترنت ندارند، انجام می دهند. همچنین بانک مرکزی در حال بررسی روش های دیگر دسترسی به سامانه صیاد از جمله تلفن‌بانک، ابزار پیامکی، کدهای دستوری و سایر روش‌هایی است که توسط شبکه بانکی اطلاع‌رسانی خواهند شد.

8-2- از چه زمانی ثبت چک ها در صیاد اجباری می‌شود؟

از ابتدای سال 1400، ثبت چک های جدید در سامانه صیاد اجباری می شود. چک های موجود هم در حال حاضر می‌توانند به صورت اختیاری در سامانه صیاد ثبت شوند. البته بانک مرکزی در آینده، چک های موجود را جمع‌آوری و با چک‌های جدید جایگزین می‌کند و در این خصوص، فرجه زمانی مناسب را در اختیار مشتریان قرار می دهد تا مشکلی به وجود نیاید.

8-3- چک‌های جدید چه ویژگی‌هایی دارند؟

چک‌های جدید چند ویژگی دارند که از چک های موجود متفاوت است. مثلا رنگ چک‌های موجود صورتی و سبز است اما چک‌های جدید با تم رنگ بنفش چاپ و منتشر می‌شوند. همچنین بر روی برگه چک‌های جدید عبارت «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.» درج شده است.

8-4- اگر بانک عامل اپلیکشین یا نرم‌افزار نداشته باشد، مشتریانی که دارای چک جدید صیاد هستند چگونه می‌توانند چک خود را در سامانه صیاد ثبت کنند؟

می‌توانند به شعبه مراجعه کنند یا از طریق اپلیکیشن‌های پرداخت عمومی برای دسترسی به سامانه صیاد استفاده کنند.

8-5- در استفاده از چک‌های جدید برای افرادی که به هر دلیل نمی‌توانند به اینترنت دسترسی داشته باشند، راهکاری در نظر گرفته شده است؟

این دسته از افراد می‌توانند به شعبه بانک مراجعه کنند. البته سایر روش های دسترسی به صیاد نیز در بانک مرکزی در دست بررسی است که به محض اجرایی شدن، حتما اطلاع رسانی خواهد شد.

8-6- چگونه باید اطلاعات چک را ثبت کرد؟

پس از درج مندرجات چک در برگ آن، صادر کننده چک به یکی از ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد مراجعه کرده و ‌سپس اقدام به ورود اطلاعات چک و اطلاعات هویتی ذینفع/ذینفعان می‌کند.
خلاصه مراحل به شرح زیر است:
• ثبت مندرجات شامل تاریخ سررسید، مبلغ و اطلاعات هویتی ذینفع در برگ چک
• مراجعه به یکی از ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد
• احراز هویت:
      - احراز هویت در اینترنت‌بانک و برنامک موبایلی بانک، صرفاً یک بار پس از دریافت نام کاربری و رمز عبور این برنامه‌ها انجام می‌شود.
      - احراز هویت در برنامک‌های موبایلی حوزه پرداخت از طریق ورود اطلاعات يکي از کارت‌هاي بانکي متعلق به صادرکننده چک نزد همان بانکی که دسته چک وي را صادر کرده است، انجام می‌شود.
      - احراز هویت در شعب بانک‌های عامل طبق روال‌های موجود انجام می‌شود.
• ورود مندرجات چک در سامانه صیاد و تکمیل فیلد «بابت»
• تایید و ثبت اولیه چک

8-7- چگونه باید اطلاعات چک را تایید کرد؟

با توجه به اینکه ثبت نهایی چک منوط به استعلام و تطبیق مندرجات برگ چک با اطلاعات ثبت شده در سامانه صیاد می‌باشد، گیرنده چک با در دست داشتن برگ چک اقدامات زیر را صورت خواهد داد:
• مراجعه به یکی از ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد (لزومی به یکسان بودن ابزار مورد استفاده توسط صادرکننده و تایید‌کننده چک وجود ندارد)
• احراز هویت:
      - احراز هویت در اینترنت‌بانک و برنامک موبایلی بانک، صرفاً یک بار پس از دریافت نام کاربری و رمز عبور این برنامه‌ها انجام می‌شود.
      - احراز هویت در برنامک‌های موبایلی حوزه پرداخت از طریق ورود اطلاعات يکي از کارت‌هاي بانکي متعلق به ذینفع چک انجام می‌شود.
      - احراز هویت در شعب بانک‌های عامل طبق روال‌های موجود انجام می‌شود.
• استعلام و تطبیق مندرجات برگ چک شامل تاریخ سررسید، مبلغ و اطلاعات هویتی ذینفع
• تایید یا رد چک براساس انطباق یا عدم انطباق مندرجات


o در صورت تایید چک: چک در وضعیت ثبت نهایی تلقی می‌شود و قابلیت نقد شدن در سررسید را خواهد داشت.
o در صورت رد چک: ذینفع ضمن انتخاب حداقل یکی از دلایل مندرج در سامانه، می‌بایست فیزیک چک را به صادرکننده/انتقال‌دهنده عودت دهد.

نکته: مراجعه به سامانه صیاد از طریق برنامک‌های موبایلی حوزه پرداخت برای ثبت، تایید یا انتقال چک صرفا باید از طریق تلفن‌همراهی که سیم‌کارت آن متعلق به خود شخص است، انجام شود.

8-8- پشت نویسی چک برای انتقال به چه روالی انجام می شود؟‌

پشت نویسی چک‌های موجود برای انتقال، طبق روال قبلی ادامه دارد اما انتقال چک‌های جدید باید از طریق سامانه صیاد انجام شود.

8-9- چگونه می‌توان چک را از طریق سامانه صیاد انتقال داد؟

در قانون جدید چک پشت‌نویسی با درج اطلاعات مربوطه در سامانه صیاد جایگزین شده است. بر این اساس، مراحل زیر توسط انتقال دهنده چک می‌بایست انجام گیرد:
• مراجعه به یکی از ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد
• احراز هویت:
      - احراز هویت در اینترنت‌بانک و برنامک موبایلی بانک، صرفاً یک بار پس از دریافت نام کاربری و رمز عبور این برنامه‌ها انجام می‌شود.
      - احراز هویت در برنامک‌های موبایلی حوزه پرداخت از طریق ورود اطلاعات يکي از کارت‌هاي بانکي متعلق به ذینفع چک انجام می‌شود.
      - احراز هویت در شعب بانک‌های عامل طبق روال‌های موجود انجام می‌شود.
• ورود شناسه صیادی برگ چک متعلق به انتقال دهنده در سامانه صیاد
• ورود اطلاعات مربوط به قلم اطلاعاتی «بابت» و هویت ذینفع جدید چک(انتقال‌گیرنده)
• تایید و ثبت اولیه انتقال چک
در انتقال چک نیز ذینفع جدید چک(انتقال‌گیرنده) باید مرحله تایید را پس از دریافت برگه چک در سامانه صیاد انجام دهد.

8-10- آیا چک‌های قدیمی می‌توانند در وجه حامل صادر شوند؟

چک‌های قدیمی به شکل سابق می‌توانند کارسازی شوند و بنابراین در وجه حامل نیز می‌توانند صادر شوند.

8-11- ممنوعیت صدور چک در وجه حامل شامل کدام چک‌هاست؟

چک های جدید. در واقع چک های جدید باید در وجه ذینفع مشخص صادر، و در سامانه صیاد ثبت شوند.

8-12- آیا با ابلاغ قانون جدید صدور چک هنوز هم صدور چک برای ضمانت امکان‌پذیر است؟

بله. چک های موجود که طبق روال انجام می‌شود اما صدور چک ضمانت برای چک‌های جدید باید در سامانه صیاد ثبت شود.

8-13- اگر چک های صیاد طرح جدید در سامانه صیاد ثبت نشود چه اتفاقی می افتد؟

مشمول الزام‌ها و سازوکارهای مقرر در قانون صدور چک نمی‌شوند و صرفاً نقش یک سند مدنی دارد که نشان می‌دهد از شخصی طلب دارید.

8-14- وظیفه ثبت چک در سامانه صیاد با چه شخصی است؟

صادرکننده چک، چک را در سامانه صیاد ثبت می‌کند. ذینفع چک نیز آن را تایید می‌کند.

8-15- اگر مندرجات برگه چک با اطلاعات سامانه صیاد مغایر باشد تکلیف چیست؟

در حال حاضر که ثبت چک اختیاری است ملاک، برگه چک است اما با توزیع چک های جدید در صورت وجود مغایرت، بانک، وجه چک را پرداخت نمی کند و اگر دارنده چک بخواهد، می تواند چک را برگشت بزند.

8-16- کسانی که دریافت کننده چک هستند از کجا بدانند صادرکننده در سامانه صیاد، صدور آن را ثبت کرده است؟

نکته مهم این است که دریافت‌کننده اگر در صیاد وارد نشده و اطلاعات ثبتی صادرکننده را تایید نکرده باشد، چک او اعتبار ندارد بنابراین برای اطمینان از این موضوع دریافت کننده چک، در زمان دریافت برگه چک حتما باید به سامانه صیاد مراجعه کرده و اطلاعات ثبت شده توسط صادرکننده را بررسی و تایید کند.

8-17- محرومیت‌های دارندگان چک برگشتی در قانون جدید شامل چه مواردی می‌شود؟

در قانون جدید چک، بعد از ثبت غیرقابل پرداخت بودن یا کسری مبلغ چک در سامانه یکپارچه بانک مرکزی، این سامانه مراتب را به صورت برخط به تمام بانک‌ها و مؤسسات اعتباری اطلاع می‌دهد. پس از گذشت بیست و چهار ساعت، تمام بانک‌ها و مؤسسات اعتباری حسب مورد مکلفند تا زمانی که از چک برگشتی رفع سوء اثر نشده است، محدودیت‌های زیر را نسبت به صاحب حساب و امضاکننده چک برگشتی اعمال کنند:
الف- عدم امکان افتتاح هرگونه حساب و صدور کارت بانکی جدید؛ حتی صدور المثنی/ تمدید تاریخ اعتبار کارت/ کارت اعتباری و تسهیلات خرد
ب- مسدود شدن وجوه تمام حساب‌ها و کارت‌های بانکی و هر مبلغ متعلق به صادرکننده که تحت هر عنوان نزد بانک‌ها یا مؤسسات اعتباری موجود است به میزان کسری مبلغ چک؛
ج- عدم پرداخت هرگونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانت‌نامه‌های ارزی یا ریالی؛
د- عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی.

8-18- افراد هیئت مدیره یک شرکت که دارای چک برگشتی مربوط به شرکت هستند آیا در چک شخصی خود نیز به مشکل بر می‌خورند؟

در صورتی که فرد عضو هیات مدیره به نمایندگی از شرکت، چک را صادر (امضا) کرده باشد در مورد چک های شخصی نیز مشمول محرومیت های دارندگان چک برگشتی می شود.

8-19- آیا کسانی که بدهی به بانک دارند طبق قانون جدید چک می توانند دسته چک بگیرند؟

خیر. این اشخاص مطابق ضوابط ابلاغی بانک مرکزی اساساً امکان افتتاح حساب جاری را ندارند.

8-20- ثبت اطلاعات چک چه مزایایی دارد؟

• صدور چک بلامحل به حداقل می‌رسد.
• اعتبار و اعتماد به چک بیشتر می‌شود و قطعا آمار چک‌های برگشتی و پرونده های مربوط به آن بسیار کاهش می‌یابد.
• با اجرای قانون، اعتبار چک صرفاً متکی به لاشه کاغذی نیست و با پشتیبان گیری و ثبت اطلاعات مندرج در چک در سیستم متمرکز بانک مرکزی، از وقوع جرائمی مثل جعل چک جلوگیری می‌شود و نگرانی‌ها‌ در خصوص از بین رفتن لاشه چک در مواردی از قبیل سیل، زلزله، سرقت چک و ... کاهش پیدا می‌کند.
• یکی دیگر از مزایا این است که اجازه ثبت چک جدید در سامانه صیاد برای دارندگان چک برگشتی وجود ندارد. قبلا اگر شخصی چک برگشتی داشت می توانست دسته چک خودش را تا برگ آخر استفاده کند اما با اجرای قانون جدید، صدور و ثبت چک جدید در سامانه صیاد برای کسانی که حتی یک فقره چک برگشتی داشته باشند، امکان‌پذیر نیست.
• زمان رسیدگی قضایی به چک برگشتی بسیار کوتاه‌تر می‌شود
• محدودیت های دارندگان چک برگشتی بیشتر می‌شود.

8-21- با ثبت اطلاعات، وجود چک فیزیکی ضروری هست یا خیر؟

بله ضروری است و در زمان وصول چک، اطلاعات برگه چک با سامانه صیاد تطبیق داده می‌شود.

8-22- سامانه صیاد غیر از ثبت، تایید و انتقال چک، چه خدماتی را در اختیار مشتریان بانکی می‌گذارد؟

در این سامانه می توان وضعیت اعتباری صادرکننده چک را استعلام گرفت. به این صورت که با وارد کردن شناسه ۱۶ رقمی صیادی برگ چک می‌توانید وضعیت صادرکننده چک در سیستم بانکی را از بابت داشتن یا نداشتن چک برگشتی مشاهده کنید
البته شما می‌توانید این سرویس را از سایت بانک مرکزی و سامانه پیامکی ۷۰۱۷۰۱ نیز دریافت کنید.

8-23- در قانون جدید اگر حساب صادرکننده چک، کسری داشته باشد چه کار باید کرد؟

در صورت کسری حساب صادرکننده (شخصی که چک در ابتدا متعلق به او بوده است) می توان مبلغ موجود در آن حساب را طلب کرده و هم‌چنین خواهان پرداخت مبلغ کسری چک از محل مبالغ موجود در ساير حساب‌هاي انفرادي ريالي صاحب حساب در همان بانک شد. این موضوع شامل تمامی چک‌هاست و در حال حاضر اجرا می‌شود.
با توزیع چک‌های جدید و در صورت کسری مبلغ چک، علاوه بر امکان فوق، تمام حساب‌هاي صادرکننده چک در تمام بانک‌ها و موسسات اعتباری به میزان مبلغ کسری چک پس از گذشت 24 ساعت از ثبت غيرقابل پرداخت بودن (ثبت برگشت چک) مسدود خواهد شد.

8-24- اقدام قضایی برای چک برگشتی در قانون جدید چگونه انجام می‌شود؟

در صورت برگشت چک به هر دلیلی، بانک مکلف است به درخواست دارنده چک، فوراً غیر قابل پرداخت بودن آن را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی ثبت کند و با دریافت کد رهگیری و درج آن در گواهینامه عدم پرداخت، علت یا علل عدم پرداخت را صریحاً قید و آن را امضاء، مهر و به متقاضی (دارنده چک) تسلیم کند.
در گواهینامه عدم پرداخت باید هویت و نشانی کامل صادرکننده و دارنده چک، کد رهگیری دریافت شده از سامانه یکپارچه بانک مرکزی، مهر بانک و شخص حقوقی و وضعیت مطابقت یا عدم مطابقت امضای چک و نمونه امضای موجود در بانک درج شده باشد، در غیر این صورت در مراجع قضائی و ثبتی به آن ترتیب اثر داده نمی‌شود.
دارنده چک برگشتی با در دست داشتن گواهینامه عدم پرداخت، می تواند به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی قوه قضائیه رفته و درخواست صدور اجراییه از دادگاه صالح را کند. دادگاه با بررسی متن چک و احراز سه شرط مذکور در ماده (23) قانون صدور چک (1- وصول وجه آن منوط به تحقق شرطي نشده باشد؛ 2- در متن چك قيد نشده باشد كه چك بابت تضمين انجام معامله يا تعهدي است؛ و 3-گواهي عدم پرداخت به دلیل موضوع ماده 14 صادر نشده باشد. به این معنا که صادرکننده یا ذینفع چک اعلام نکرده باشد که چک مفقود یا سرقت یا جعل شده است و یا اینکه از طریق کلاه‌برداری یا خیانت‌ در امانت یا جرائم دیگر به دست نیامده باشد) اجرائیه را صادر می‌کند.
از تاریخ ابلاغ اجرائیه، ۱۰
روز به صادرکننده چک برگشتی مهلت داده می‌شود که مطالبات خود را پرداخت کند یا با موافقت دارنده ترتیبی برای پرداخت آن بدهد یا مالی را معرفی کند، در غیر این‌صورت، حسب درخواست دارنده چک، مطابق قانون «نحوه اجرای محکومیت‌های مالی» اقدام خواهد شد.

8-25- نحوه ثبت و تایید چک برای اتباع بیگانه به چه صورت است؟

اتباع بیگانه در زمره اشخاص حقیقی تلقی می‌شوند و در ثبت و تایید و انتقال چک باید کد اتباع را وارد کنند.

۲۶-ثبت و تایید چک برای مشتریان حقوقی از چه طریق ممکن است؟

ابزار دسترسی به سامانه صیاد برای مشتریان حقوقی، درگاه‌های بانکی (اینترنت‌بانک و موبایل‌بانک) است. به مرور درگاه‌های دیگر نیز اضافه می‌شود. همچنین ثبت و تأیید چک‌های مربوط به اشخاص حقوقی، توسط صاحبان امضای مجاز اشخاص مذکور (که وفق اساسنامه و مفاد روزنامه رسمی به این عنوان معرفی شده‌اند) صورت می‌پذیرد.

۲۷- ثبت صدور چک در حساب جاری مشترک حقیقی به چه صورت است؟

ابزار دسترسی به سامانه صیاد برای مشتریان حقیقی دارای حساب جاری مشترک، درگاه‌های بانکی (اینترنت‌بانک و موبایل‌بانک) است. به مرور درگاه‌های دیگر نیز اضافه می‌شود. همچنین ثبت صدور چک‌های مربوط به حساب جاری مشترک حقیقی، توسط شخص یا اشخاصی که حسب قرارداد حساب جاری، حق امضای چک‌ را دارند، به عمل می‌آید.

۲۸-زمانی که چکی صادر و در سامانه صیاد ثبت شده باشد و تا زمان سررسید، معامله فسخ شود تکلیف چیست؟

قابلیت ابطال چک با مراجعه به شعب بانک‌ها وجود دارد و در این صورت، اشخاص باید به یکی از شعب بانک صادرکننده دسته چک خود مراجعه کنند.

۲۹-در صورت برگشت خوردن یک برگ چک، آیا امکان ثبت سایر برگ‌های آن دسته چک در سامانه صیاد وجود دارد؟

خیر. با توجه به مفاد ماده (21) مکرر قانون صدور چک، تا زمان رفع سوءاثر از چک برگشتی، صدور چک جدید، از ناحیه صاحب حساب و امضاکنندگان چک برگشتی مزبور، ممنوع می‌باشد.

۳۰-انتقال در سامانه صیاد برای چک‌های جدید تا چه تعداد امکان پذیر است؟

محدودیت ندارد. 

۳۱-اگر افراد میانی (ذینفعان چک) مشخصات چک را در سامانه، ثبت و تایید نکنند وضعیت چک چگونه می شود؟ آیا روشی برای کنترل ثبت حتمی برای انتقال چک وجود دارد؟

در صورت عدم ثبت چک‌ جدید در سامانه صیاد،‌ ذینفع نباید چک را تحویل بگیرد. ذینفع پیش از دریافت برگ چک باید از سامانه صیاد استعلام بگیرد. طبق ماده (21) مکرر، در زمان صدور چک، اطلاعات اساسی شامل هویت دارنده، مبلغ و تاریخ مندرج در چک برای شناسه یکتای برکه چک، چک می‌بایست توسط صادرکننده در سامانه صیاد ثبت گردد و دارندگان چک، برای انتقال، ملزم به ثبت هویت شخص جدید برای همان شناسه یکتا می‌باشند. لذا چنانچه انتقال چک در سامانه ثبت نگردد، اساساً انتقالی صورت نپذیرفته است. 

۳۲-اگر چک ذینفعان متعدد داشته باشد و یکی از ذینفعان اطلاعات چک را در سامانه تایید کرده باشد آیا ذینفع دیگر می تواند نسبت به وصول چک اقدام کند؟

با تایید یکی از ذینفعان، چک در وضعیت تائید شده قرار خواهد گرفت. لیکن در صورت تعدد ذینفعان چک، وصول چک می‌بایست با درخواست تمامی ذی‌نفعان به عمل آید؛ مگر اینکه برخی ذینفعان، از سایرین، وکالت یا نمایندگی جهت وصول چک را اخذ نموده باشند.

۳۳-در صورتی که ذینفع به اشتباه به جای تایید، رد آن را ثبت کند آیا امکان اصلاح وجود دارد؟

خیر. در این صورت ذینفع باید از صادرکننده درخواست کند که چک را مجدد به نفع وی ثبت کند.

۳۴-امکان اصلاح/ ویرایش اطلاعات توسط صادرکننده چک قبل از تایید/ عدم تایید ذینفع وجود دارد؟

بله. با مراجعه به شعبه و با در دست داشتن لاشه چک می‌بایست نسبت به لغو ثبت چک اقدام کند.

۳۵-روش و مقررات چک های صیادی در رابطه با چک هایی که بانک ها به عنوان ضمانت از مشتریان دریافت می کنند، به چه صورت است؟

چک‌های ضمانت در گذشته بدون درج تاریخ از افراد گرفته می‌شد. از ابتدای سال ۱۴۰۰ که چک‌های طرح جدید وارد بازار می‌شود تمامی این چک‌ها باید در سامانه ثبت شوند (به همراه تاریخ و دیگر اقلام اطلاعاتی)/ در واقع از سال 1400 امکان اخذ چک سفید تاریخ و بعضا سفید امضا بابت ضمانت وجود نخواهد داشت و باید کلیه فیلدهای چکهای صادره از جمله چک ضمانت به صورت کامل بر روی برگه چک و سامانه صیاد درج شود. 
از لحاظ حقوقی نیز با توجه به اطلاق ماده (6) اصلاحی قانون صدور چک و عدم تفکیک بین چک‌هایی که به عنوان ضمانت از مشتریان دریافت می‌شود، با سایر چک‌های صیادی، چک‌های ضمانتی، مشمول تمامی احکام و ضوابط مربوط به چک‌‌های صیادی ‌می‌باشند.

۳۶-در صورت انتقال چک در سامانه صیاد، آیا نیازی به تغییر مشخصات در برگه چک نیز وجود دارد؟

خیر. ثبت در سیستم کفایت می‌کند. در حقیقت ثبت اطلاعات در سیستم جایگزین پشت‌نویسی می‌شود و با انتقال چک، تغییری در مشخصات و  مندرجات برگه چک به وجود نخواهد آمد.

۳۷-اگر مشتری تامین وجه چک صادره اش را از تمام حسابها در بانک خود تایید نکرده باشد، آیا بانک مجاز به برداشت وجه چک از سایر حساب هاست؟ 

طبق بندهای 17‏‏-5 و 17‏‏-6 دستورالعمل حساب جاری، از جمله مواردی که باید در قرارداد حساب جاری درج شود، تکليف بانک به پرداخت وجه چک از محل موجودي قابل برداشت سایر حساب‌ها (به ترتیب مقرر در بندهای مذکور)، در صورت کافي نبودن موجودي حساب جاري صادرکننده می‌باشد. در واقع در صورت عدم تایید این موضوع توسط مشتری بانک، قرارداد حساب جاری منعقد نمی‌شود.

۳۸-چاپ کد رهگیری بر روی گواهی عدم پرداخت از چه زمانی اجباری است؟

در حال حاضر اجرا می‌شود. به‌محض ارائه چک به بانک و عدم‌کفایت موجودی، گواهی‌نامه عدم پرداخت صادر و درج کد رهگیری بر روی آن صورت می‌پذیرد.
در ماده (4) اصلاحی قانون صدور چک، برای بانک تکلیفی مبنی بر درج فوری کد رهگیری بر روی گواهی‌نامه عدم پرداخت پیش‌بینی شده است. انجام این تکلیف قانونی، از زمان لازم‌الاجرا شدن قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 13‏‏/8‏‏/97، برای بانک‌ها  الزامی است.

۳۹- با توجه به صدور گواهی عدم پرداخت به علت مغایرت اطلاعات برگه چک با سامانه صیاد، آیا این موضوع به عنوان سوء سابقه برای صادرکننده چک لحاظ می شود؟

بله. مغایرت اطلاعات نسخه کاغذی با اطلاعات سامانه‌ای چک، از مصادیق اختلاف در مندرجات چک (موضوع ماده 3 قانون صدور چک)، محسوب شده و در صورت درخواست دارنده (وفق مواد 4، 5 و 5 مکرر قانون صدور چک)، منجر به برگشت چک و ثبت سوءاثر در سامانه یکپارچه بانک مرکزی خواهد شد.

40-اگر چکی صبح برگشت خورده و ظهر همان روز پاس شود رفع سواثر به چه صورت است؟ 

با توجه به اینکه گواهی عدم پرداخت و رفع سوء اثر آنی است، فلذا کاربر شعبه اقدامات مصرح در قانون را انجام می‌دهد. لیکن در روز آینده هیچ اثری از برگشت و رفع اثر آن در سامانه قابل‌مشاهده نیست.

۴۱-در صورت مخدوش بودن برگه چک تکلیف چیست؟

وفق ماده (3) قانون صدور چک، در صورت مخدوش بودن برگه چک، بانک باید از پرداخت وجه چک خودداری نموده و (حسب ماده 4)، در صورت درخواست دارنده، نسبت به صدور گواهی‌نامه عدم پرداخت (برگشت چک) اقدام نماید.

42-اثر سوء چک برگشتی موکل که وکیل آن را امضا کرده است در حساب های شخصی وکیل هم تسری می یابد؟

با توجه به تبصره (2) ماده (5) مکرر قانون صدور چک، چنانچه شخصی به وکالت یا نمایندگی از شخص حقیقی یا حقوقی، اقدام به صدور چک نموده و منجر به برگشت شود، اصولاً اقدامات این ماده، علاوه بر صاحب حساب، نسبت به وکیل یا نماینده نیز اعمال می‌گردد. همچنین، وکیل یا نماینده مذکور، وفق تبصره (2) ماده (21) مکرر، از دریافت دسته چک، صدور چک جدید در سامانه صیاد و استفاده از چک موردی به هر صورت (اصالتاً و یا وکالتاً) ممنوع می‌باشد.

43-آیا انتقال دهنده چک نیز مانند صادرکننده چک در صورت برگشت چک مسئولیت دارد؟

بله. با عنایت به ماده (20) قانون صدور چک، انتقال دهنده چک جزء متعهدین و مسئولین پرداخت چک می‌باشد.

44-برداشت نقدی با چک توسط دارنده حساب به چه صورت خواهد بود؟

زیر ۱۵ میلیون تومان امکان برداشت نقدی دارد ولی منابع بالای آن الزاما می‌بایست به حساب شخص واریز شود.

45-اگر وکیل یا نماینده حقوقی دارای چک برگشتی باشد آیا می‌تواند به وکالت از شخص دیگر که فاقد چک برگشتی است اقدام به افتتاح حساب کند؟ 

طبق ماده (5) مکرر قانون صدور چک، اقدامات و محرومیت‌های مندرج در این ماده (از جمله افتتاح حساب)، نسبت به صاحب حساب و صادرکننده چک برگشتی اعمال می‌شود. لکن، در قانون یادشده، ممنوعیت برای اشخاص دارای چک برگشتی، جهت افتتاح حساب (و نه دریافت دسته چک) به وکالت و به نام شخص دیگری (که فاقد سابقه چک برگشتی رفع سوءاثر نشده است) پیش‌بینی نشده و مورد اخیر، به لحاظ حقوقی و قانونی، بلامانع است.

46-انسداد چک توسط چه کسانی قابل انجام است؟ آیا انتقال دهندگان چک می توانند درخواست مسدودسازی چک را کنند؟

بر اساس ماده (14) قانون صدور چک، انسداد چک، پس از صدور دستور عدم پرداخت توسط صادرکننده، ذی‌نفع یا قائم‌مقام قانونی آن‌ها، امکان‌پذیر است. به موجب تبصره (1) همین ماده، ذی‌نفع، شامل کسی که چک به نام او، صادر یا ظهرنویسی شده یا چک به او واگذار گردیده، می‌شود. بنابراین، انتقال دهندگان چک نیز در چارچوب ماده (14) می‌توانند نسبت به صدور دستور عدم پرداخت، برگشت چک و نیز درخواست انسداد حساب مربوط، اقدام نمایند.

47-زمانی که حساب صادرکننده چک برگشتی در یک بانک مسدود شود رفع مسدودی چگونه انجام می‌شود؟

چنانچه موجودی حساب، بر اساس بند "ب" ماده (5) مکرر (به دلیل غیرقابل پرداخت بودن یا کسری مبلغ چک) مسدود گردد،  رفع انسداد، حسب دستور قضایی و یا رفع سوءاثر از چک، بر اساس تبصره (3) ماده (5) (روش‌های شش‌گاه رفع‌سوءاثر چک) قانون صدور چک به عمل خواهد آمد.
چنانچه حساب صادرکننده، در اجرای ماده (14) قانون صدور چک (صادرکننده یا ذینفع یا قائم مقام قانونی آنها با تصریح به اینکه چک مفقود یا سرقت یا جعل شده یا از طریق کلاهبرداری یا خیانت در امانت یا جرایم دیگری تحصیل شده می تواند کتبا دستور عدم پرداخت وجه چک را به بانک بدهد)، مسدود شده باشد، حسب تبصره‌های (1) و (2) ماده اخیرالذکر، در صورت انصراف دستور دهنده (دستور عدم پرداخت) یا تعیین تکلیف در مرجع قضایی و یا عدم تسلیم گواهی تقدیم شکایت در مرجع مرجع قضایی ظرف مدت یک‌هفته، به بانک، از حساب رفع مسدودی به عمل خواهد آمد.

48-آیا شخص دیگری غیر از ذینفع که مشخصات او در برگه چک ثبت شده می تواند چک را نقد کند؟ مثلا کسی که چک به نام وی منتقل شده است؟

بله. براساس استعلام از سامانه صیاد، مالکیت شخص (ذینفع بودن) وی مشخص می‌شود و همان ملاک عمل خواهد بود. در واقع وصول چک توسط دارنده نهایی که چک در وجه او صادر یا به وی منتقل شده یا وکیل یا نماینده او به عمل می‌‌آید.

49-رعایت برگشت ۸۰ درصد برگه های چک به بانک برای دریافت دسته چک جدید شامل سازمان ها و مشتریان اعتباری که مصرف بالایی دارند نیز می شود؟

بله. شامل تمام مشتریان است. به موجب بند 6‏‏-8 دستورالعمل موضوع ماده (6) اصلاحی قانون صدور چک، مصوب 25‏‏/9‏‏/99 شورای پول و اعتبار، اعطای دسته چک به "شخصی که کمتر از 5‏‏/4 [هشتاد درصد] از مجموع تعداد برگه‌های آخرین دسته چک اعطایی به وی به بانک ارائه و یا در سامانه صیاد ثبت شده باشد"، ممنوع است.
نظر به اطلاق مقرره فوق، موضوع لزوم رعایت نصاب 80 درصد مذکور، شامل تمامی اشخاص (صرف‌نظر از اینکه اصولاً مصرف چک بالایی داشته باشند یا خیر) می‌شود.

50-آیا ثبت ۸۰ درصد چک ها در سامانه صیاد کفایت می کند یا ۸۰ درصد برگه چک ها باید به بانک بازگشته باشد؟

تحقق هر یک از موارد "ارائه 80 درصد از مجموع تعداد برگه‌های آخرین دسته چک‌ به بانک" و یا "ثبت این میزان در سامانه صیاد" کفایت می‌نماید.



تعداد بازديدها:   474,778